26

Lip 2012

Interpelacja nr 7458

w sprawie problemów wynikających ze skupu butelek

Do:

Minister Środowiska, Minister Środowiska

Od: Piotr Grzegorz Woźniak - Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Środowiska

   Nawiązując do pisma posła Ryszarda Zawadzkiego oraz grupy posłów z dnia 25 lipca br. w sprawie problemu wynikającego ze skupu butelek, uprzejmie przedstawiam poniższe wyjaśnienia.

   W 2002 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (Dz. U. Nr 63, poz. 638, z późn. zm.). Ustawa wprowadziła rozwiązania prawne mające na celu m.in. wzrost masy selektywnie zbieranych odpadów opakowaniowych, w tym również butelek. Jednym z takich rozwiązań jest przepis art. 14 ww. ustawy, w którym nałożono na jednostki handlu detalicznego obowiązek przyjmowania zwracanych i na wymianę opakowań wielokrotnego użytku po produktach w takich opakowaniach, które znajdują się w ich ofercie handlowej. Zgodnie z tym przepisem sklep ma obowiązek przyjmować opakowania wielokrotnego użytku, bez względu na to, czy produkty w tych opakowaniach były zakupione w tym sklepie, czy też nie. Jedynym ograniczeniem przyjmowania opakowań wielokrotnego użytku jest zastosowanie zasady, że zwracane opakowania powinny być tego samego rodzaju, jak znajdujące się w ofercie handlowej danego sklepu.

   Problem skupu opakowań wielokrotnego użytku, w tym i butelek, jest niewątpliwie związany z systemem kaucjonowania opakowań, którego forma i zasady funkcjonowania nie są w Polsce regulowane prawem. Przedsiębiorcy mogą dobrowolnie stosować kaucję na opakowania i tak się też dzieje w przypadku niektórych napojów, gdzie producenci ustalają kaucję i jest ona następnie pobierana poprzez jednostki handlowe od ostatecznego nabywcy tych produktów. Pobrana kaucja pozostaje w dyspozycji danej jednostki handlowej i jest zwracana klientowi, który zwraca puste opakowanie po nabytym uprzednio w tej jednostce handlowej produkcie. Sklep, który nie pobrał za dane opakowanie kaucji, nie może więc też jej zwrócić. Dlatego sklepy wymagają paragonu potwierdzającego wcześniejszy zakup produktu w opakowaniu i pobranie kaucji. Niepobranie kaucji nie zwalnia jednak jednostek handlowych z obowiązku odebrania zwracanych opakowań wielokrotnego użytku, zgodnie z wcześniej opisanym ustawowym obowiązkiem. Odebranie tych opakowań nie będzie jednak wiązało się ze zwrotem kaucji.

   Utworzenie systemu kaucyjnego w Polsce, jak wskazują doświadczenia krajów, które taki system wprowadziły, wiąże się z dużymi wyzwaniami zarówno pod względem prawnym, technicznym, jaki i przede wszystkim finansowym. Szacuje się, że wprowadzenie takiego systemu w Niemczech, wraz z automatami przyjmującymi butelki, kosztowało około 700 mln euro, a jego utrzymanie i administrowanie pociąga za sobą corocznie podobne koszty, dlatego też tylko nieliczne kraje UE zdecydowały się na takie rozwiązanie. Należy też zauważyć, że wprowadzenie systemu kaucji może tworzyć bariery dla swobodnego przepływu towarów wewnątrz UE, przed czym przestrzega Komisja Europejska w komunikacie z dnia 9 maja 2009 r. Opakowania na napoje, systemy kaucji i swobodny przepływ towarów (2009/C 107/01). Ponadto funkcjonowanie samej sieci skupu butelek zależy od opłacalności takiego przedsięwzięcia, co w tym przypadku związane jest z chęcią odbierania butelek z punktów zbiórki przez huty szkła.

   Ze względu na duże trudności techniczne oraz wysokie koszty wprowadzenia kaucji poszukiwane są inne rozwiązania prawne zwiększające ilości pozyskiwanych odpadów opakowaniowych pochodzących z gospodarstw domowych i przekazywanych do odzysku i recyklingu. Obecnie w Ministerstwie Środowiska trwają prace nad projektem ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, gdzie proponuje się, aby w uzyskanych poziomach odzysku i recyklingu, jakie działające w imieniu przedsiębiorców organizacje odzysku będą zobowiązane uzyskać, uwzględniono docelowo do roku 2014 co najmniej 50% odpadów opakowaniowych pochodzących z gospodarstw domowych. Wybór sposobu pozyskiwania tych odpadów pozostawiony zostanie organizacji odzysku, a nieuzyskanie wymaganych poziomów będzie wiązało się z koniecznością zapłacenia wysokiej opłaty produktowej. Takie rozwiązanie, powiązane ze wzrastającymi poziomami odzysku i recyklingu, będzie w najbliższych latach stymulować rozwój selektywnego zbierania oraz przetwarzania odpadów opakowaniowych pochodzących z gospodarstw domowych.

   Podsekretarz stanu

   Piotr Woźniak

   Warszawa, dnia 24 sierpnia 2012 r.

Strona korzysta z plików cookies