Strona z 10
Warszawa, dnia 22 czerwca 2012 r.
Grupa Posłów
na Sejm RP
Klubu Poselskiego
„Ruch Palikota”
Szanowna Pani
Ewa Kopacz
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. oraz na
podstawie art. 32 ust. 2 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, niżej podpisani posłowie wnoszą projekt
ustawy o:
- zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz
Prawo o aktach stanu cywilnego.
Na podstawie art. 34 ust. 1 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej do reprezentowania
wnioskodawców w pracach nad projektem ustawy upoważniamy posła Łukasza Krupę.
Lista posłów Klubu Poselskiego „Ruch Palikota” popierających projekt ustawy o zmianie ustawy
– zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz Prawo o aktach stanu cywilnego.
Lp. Imię i nazwisko Nazwa Klubu Podpis
1. Maciej Banaszak Ruch Palikota
2. Piotr Bauć Ruch Palikota
3. Robert Biedroń Ruch Palikota
4. Bartłomiej Bodio Ruch Palikota
5. Jerzy Borkowski Ruch Palikota
6. Artur Bramora Ruch Palikota
7. Jan Cedzyński Ruch Palikota
8. Piotr Chmielowski Ruch Palikota
9. Artur Dębski Ruch Palikota
10. Marek Domaracki Ruch Palikota
11. Dariusz Dziadzio Ruch Palikota
12. Wincenty Elsner Ruch Palikota
13. Łukasz Gibała Ruch Palikota
14. Artur Górczyński Ruch Palikota
15. Anna Grodzka Ruch Palikota
16. Michał Kabaciński Ruch Palikota
17. Adam Kępiński Ruch Palikota
18. Witold Klepacz Ruch Palikota
19. Krzysztof Kłosowski Ruch Palikota
20. Henryk Kmiecik Ruch Palikota
21. Sławomir Kopyciński Ruch Palikota
22. Roman Kotliński Ruch Palikota
23. Łukasz Krupa Ruch Palikota
24. Jacek Kwiatkowski Ruch Palikota
25. Andrzej Lewandowski Ruch Palikota
26. Tomasz Makowski Ruch Palikota
27. Małgorzata Marcinkiewicz Ruch Palikota
28. Maciej Mroczek Ruch Palikota
29. Jacek Najder Ruch Palikota
30. Wanda Nowicka Ruch Palikota
31. Michał Pacholski Ruch Palikota
32. Janusz Palikot Ruch Palikota
33. Wojciech Penkalski Ruch Palikota
34. Andrzej Piątak Ruch Palikota
35. Zofia Popiołek Ruch Palikota
36. Marek Poznański Ruch Palikota
37. Andrzej Rozenek Ruch Palikota
38. Adam Rybakowicz Ruch Palikota
39. Armand Ryfiński Ruch Palikota
40. Paweł Sajak Ruch Palikota
41. Marek Stolarski Ruch Palikota
42. Halina Szymiec Raczyńska Ruch Palikota
43. Maciej Wydrzyński Ruch Palikota
Projekt
U S T A W A
z dnia ……………….
o zmianie ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. 9, poz.
59 z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 29 września 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego
(Dz.U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1264)
Art.1. W ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz.
59 oraz z 1975 r. Nr 45, poz. 234) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 56 skreśla się § 3;
2) uchyla się art. 57 § 1 i 2;
3) art. 60 otrzymuje brzmienie:
§ 1. Jeżeli rozwód pociągnął za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej jednego z
rozwiedzionych małżonków, może on żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego
dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom
uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego.
§ 2. Obowiązek dostarczania środków utrzymania małżonkowi rozwiedzionemu wygasa:
a) w razie zawarcia przez tego małżonka nowego małżeństwa,
b) z upływem trzech lat od orzeczenia rozwodu, chyba że ze względu na wyjątkowe
okoliczności sąd, na żądanie uprawnionego, przedłuży wymieniony termin trzyletni”;
4) w art. 60 skreśla się § 3;
5) po art. 61 dodaje się art. 61a w brzmieniu:
„Art.61a § 1. Ustanie małżeństwa następuje także w przypadku jego rozwiązania przez
zgodne oświadczenia woli obojga małżonków, złożone przed kierownikiem urzędu stanu
cywilnego.
§ 2. Rozwiązanie małżeństwa w sposób wskazany w § 1 nie jest dopuszczalne, jeżeli
małżonkowie mają wspólne małoletnie dzieci.
§ 3. W terminie 30 dni od złożenia oświadczenia każdy z małżonków może cofnąć
oświadczenie o rozwiązaniu związku małżeńskiego. Cofnięcie oświadczenia po upływie tego
terminu jest bezskuteczne.
§ 4. Cofnięcie oświadczenia przez jednego z małżonków nie wymaga zgody drugiego
małżonka.
§ 5. Rozwiązanie małżeństwa następuje z upływem trzydziestodniowego terminu, o którym
mowa w § 3.”
Art.2. W ustawie z dnia 29 września 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U. z 2011
r. Nr 212, poz. 1264) wprowadza się następujące zmiany:
1) art. 1 otrzymuje brzmienie:Ustawa reguluje sprawy związane z rejestracją urodzeń,
zawierania i rozwiązywania małżeństw oraz zgonów, a także sprawy dotyczące innych
zdarzeń, które mają wpływ na stan cywilny osób”;
2) art. 2 otrzymuje brzmienie:Rejestracji stanu cywilnego osób dokonuje się w księgach
stanu cywilnego w formie aktów urodzenia, małżeństwa, rozwiązania małżeństwa oraz zgonu.
W księgach stanu cywilnego dokonuje się także innych wpisów przewidzianych w odrębnych
przepisach”;
3) w art. 7 ust. 2 dodaje się pkt 1a w brzmieniu:
„1a) przyjęcia oświadczeń o rozwiązaniu związku małżeńskiego”;
4) po art. 12 dodaje się art. 12a w brzmieniu:
„Art. 12a. 1. Rozwiązanie małżeństwa zgodnie z art. 61a §1 kodeksu rodzinnego i
opiekuńczego następuje w urzędzie stanu cywilnego wybranym przez osoby zamierzające
rozwiązać związek małżeński.
2. Oświadczenie o rozwiązaniu małżeństwa składa się przed kierownikiem urzędu stanu
cywilnego, o którym mowa w ust. 1.
3. Oświadczenie o rozwiązaniu małżeństwa może być złożone przez pełnomocnika;
4. Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie z podpisem notarialnie
poświadczonym”.
5) art. 17 otrzymuje brzmienie:
„1. Akty urodzenia, małżeństwa, rozwiązania małżeństwa oraz zgonu sporządza się
oddzielnie dla każdego rodzaju aktu.
„2. Dokumenty i oświadczenia złożone w czasie lub po sporządzeniu aktów urodzenia,
małżeństwa, rozwiązania małżeństwa oraz zgonu, a także dokumenty przekazane urzędom
stanu cywilnego przez sądy i inne organy państwowe stanowią akta zbiorowe rejestracji stanu
cywilnego.”;
6) tytuł rozdziału 6 otrzymuje brzmienie: „Zawieranie i rozwiązywanie małżeństw i akt
małżeństwa”;
7) art. 53 otrzymuje brzmienie: „Zawarcie i rozwiązanie małżeństwa następuje zgodnie z
przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego”.
8) po art. 62a dodaje się:
- art. 62b w brzmieniu: „Małżonkowie zamierzający rozwiązać małżeństwo są
obowiązani:
1) przedstawić dokument stwierdzający tożsamość;
2) złożyć pisemne oświadczenia o zamiarze zgodnego rozwiązania małżeństwa;
3) złożyć odpis zupełny aktu małżeństwa, jeżeli nie zostało ono zawarte przed kierownikiem
urzędu stanu cywilnego, któremu oświadczenie o rozwiązaniu małżeństwa jest składane.”
- art. 62c w brzmieniu: „1. Akt rozwiązania małżeństwa sporządza się niezwłocznie po
jego ustaniu.
2. Jeżeli akt rozwiązania małżeństwa nie mógł być z ważnych przyczyn sporządzony
niezwłocznie po jego ustaniu, sporządza się go natychmiast po ustaniu przeszkody”.
- art. 62d w brzmieniu: „1. Do aktu rozwiązania małżeństwa wpisuje się:
1) nazwiska i imiona osób byłych małżonków, ich nazwiska rodowe, miejsce i datę
urodzenia oraz miejsce zamieszkania;
2) nazwiska i imiona oraz nazwiska rodowe rodziców każdej z osób wstępujących w
związek małżeński
3) miejsce i datę rozwiązania małżeństwa;
4) nazwisko (nazwiska), które byli małżonkowie będą nosić po rozwiązaniu małżeństwa;
5) stwierdzenie, że osoby rozwiązujące małżeństwo złożyły zgodne oświadczenia o
rozwiązaniu związku małżeńskiego”.
9) w art. 82 dodaje się pkt 3 w brzmieniu:
3) w odpisie aktu rozwiązania małżeństwa - nazwiska i imiona byłych małżonków,
ich nazwiska rodowe, miejsca i daty ich urodzenia, miejsce i datę rozwiązania małżeństwa,
imiona i nazwiska rodowe rodziców, nazwisko (nazwiska) byłych małżonków, które noszą po
zawarciu małżeństwa”;
Art. 3. Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od jej ogłoszenia.
UZASADNIENIE
Projekt wprowadza nową instytucję: rozwiązanie małżeństwa przez zgodne
oświadczenia woli złożone przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego. Nie ma żadnych
racjonalnych względów przemawiających za prowadzeniem postępowania sądowego w
przypadku, gdy małżonkowie nie mają wspólnych małoletnich dzieci i składają zgodny
wniosek o rozwiązanie małżeństwa z powodu zupełnego i trwałego rozkładu pożycia. W
takim bowiem przypadku rola sądu ogranicza się w istocie do zaakceptowania woli
małżonków.
Projekt przewiduje dodanie art. 61a, normującego rozwiązanie małżeństwa przez
zgodne oświadczenia woli obojga małżonków, złożone przed kierownikiem urzędu stanu
cywilnego. Rozwiązanie małżeństwa przez zgodne oświadczenia woli obojga małżonków nie
jest dopuszczalne, jeżeli małżonkowie mają wspólne małoletnie dzieci. Projekt przewiduje
możliwość cofnięcia oświadczenia woli o rozwiązaniu związku małżeńskiego w terminie 30
dni od daty złożenia oświadczenia. Cofnięcie oświadczenia przez jednego z małżonków nie
wymaga zgody drugiego małżonka. Rozwiązanie małżeństwa następuje dopiero z upływem
trzydziestodniowego terminu, w ciągu którego oświadczenie o rozwiązaniu małżeństwa może
być jeszcze cofnięte. Wprowadzenie tego terminu oraz możliwości cofnięcia oświadczenia o
rozwiązaniu małżeństwa stanowi dostateczne zabezpieczenie przed pochopnym,
nieprzemyślanym podjęciem decyzji o rozwiązaniu małżeństwa.
Projekt przewiduje również zmianę kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w zakresie
orzekania o winie przy rozwiązywaniu małżeństwa przez rozwód. Przepisy o orzekaniu o
winie powinny być wyeliminowane, wina nie jest bowiem przesłanką rozwiązania
małżeństwa przez sąd. Przesłanką rozwodu jest trwały i zupełny rozkład pożycia. Nie ma
zatem znaczenia, z czyjej winy rozkład ten nastąpił. Ustalanie winy wymaga przeprowadzenia
postępowania dowodowego, które często jest długotrwałe i rozbudowane. Zwiększa to
znacznie koszty wymiaru sprawiedliwości i niepotrzebnie angażuje sąd.
Negatywnie ocenić należy także obecne rozwiązanie uzależniające dopuszczalność
rozwiązania małżeństwa przez rozwód od tego, czy rozwodu żąda małżonek wyłącznie winny
rozkładu pożycia (art. 56 § 3 k.r.i o.). Dlatego projekt proponuje skreślenie § 3 art. 56 k.r.i o.
Wyeliminowanie orzekania o winie powoduje konieczność zmiany przepisu art. 60 § 1
kodeksu, który w obecnym brzmieniu od ustaleń w przedmiocie winy uzależnia zakres
alimentacji po rozwodzie.
Kwestię alimentacji rozwiedzionych małżonków można uregulować w oderwaniu od
winy za rozkład pożycia, wprowadzając jedynie przesłankę sytuacji materialnej. W projekcie
proponuje się przyznanie małżonkowi rozwiedzionemu, którego sytuacja materialna uległa
na skutek rozwodu istotnemu pogorszeniu, prawa żądania od drugiego małżonka dostarczania
środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom
uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego. Należy
podkreślić, że zgodnie z art. 144
1
k.r.i o. zobowiązany może uchylić się od wykonania
obowiązku alimentacyjnego względem uprawnionego, jeżeli żądanie alimentów jest
sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Wprowadzenie w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym instytucji rozwiązania
małżeństwa przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego wymaga wprowadzenia stosownych
zmian w ustawie – Prawo o aktach stanu cywilnego. Zmiany w przepisach art. 1, 2, 7, 17 i 53
oraz zmiana tytułu rozdziału 6 polegają na uwzględnieniu w tych przepisach instytucji
rozwiązywania małżeństw. Są to zmiany czysto techniczne, dostosowujące brzmienie
przepisów do nowej instytucji. Zmiany zasadnicze to:
- dodanie art. 12a, określającego właściwość urzędu stanu cywilnego w sprawach
rozwiązywania małżeństw na zgodny wniosek małżonków (proponuje się, by był to urząd
wybrany przez osoby zamierzające rozwiązać związek małżeński) oraz sposób złożenia
oświadczenia;
- dodanie art. 62b określającego wymagane dla złożenia oświadczenia dokumenty;
- dodanie art. 62c określającego sporządzenie aktu rozwiązania małżeństwa;
- dodanie art. 62d określającego dane podlegające wpisaniu do aktu rozwiązania
małżeństwa;
- dodanie w art. 82 pkt 3 określającego dane podlegające wpisaniu do odpisu aktu
rozwiązania małżeństwa.

Strona korzysta z plików cookies