12

Wrz 2001

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r.

o kuratorach sądowych

Uwaga!

Poniżej widzisz treść ustawy, aktualną w momencie publikacji. Od tamtej pory, tekst zmienił się 8 razy.
Zobacz aktualną wersję tej ustawy »

Strona z 13
Dziennik Ustaw Nr 98 7267 Poz. 1071
1071
USTAWA
z dnia 27 lipca 2001 r.
o kuratorach sądowych.
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1. Kuratorzy sądowi realizują określone przez
prawo zadania o charakterze wychowawczo-resocjali-
zacyjnym, diagnostycznym, profilaktycznym i kontrol-
nym, związane z wykonywaniem orzeczeń sądu.
Art. 2. 1. Kuratorami sądowymi są:
1) zawodowi kuratorzy sądowi, zwani dalej „kuratora-
mi zawodowymi”,
Dziennik Ustaw Nr 98 7268 Poz. 1071
2) społeczni kuratorzy sądowi, zwani dalej „kuratora-
mi społecznymi”.
2. Kuratorzy sądowi wykonujący orzeczenia w spra-
wach karnych są kuratorami dla dorosłych, a wykonu-
jący orzeczenia w sprawach rodzinnych i nieletnich są
kuratorami rodzinnymi.
Art. 3. 1. Kuratorzy sądowi wykonują swoje zadania
w środowisku podopiecznych, także na terenie za-
mkniętych zakładów i placówek ich pobytu, w szcze-
gólności na terenie zakładów karnych, placówek opie-
kuńczo-wychowawczych oraz leczniczo-rehabilitacyj-
nych.
2. Za podopiecznych, o których mowa w ust. 1,
uważa się osoby, których dotyczy postępowanie.
Rozdział 2
Kuratorzy zawodowi
Art. 4. Kuratora zawodowego mianuje, odwołuje,
przenosi do innego sądu lub zespołu kuratorskiej służ-
by sądowej albo zawiesza w czynnościach prezes sądu
okręgowego, na wniosek kuratora okręgowego.
Art. 5. 1. Kuratorem zawodowym może być miano-
wany ten, kto:
1) posiada obywatelstwo polskie i korzysta z pełni
praw cywilnych i obywatelskich,
2) jest nieskazitelnego charakteru,
3) jest zdolny ze względu na stan zdrowia do pełnie-
nia obowiązków kuratora zawodowego,
4) ukończył wyższe studia magisterskie z zakresu nauk
pedagogiczno-psychologicznych, socjologicznych
lub prawnych albo inne wyższe studia magisterskie
i studia podyplomowe z zakresu nauk pedagogicz-
no-psychologicznych, socjologicznych lub praw-
nych,
5) odbył aplikację kuratorską,
6) zdał egzamin kuratorski.
2. Minister Sprawiedliwości, na wniosek prezesa
sądu okręgowego, może, w szczególnie uzasadnio-
nych wypadkach, zwolnić od obowiązku odbycia apli-
kacji kuratorskiej i złożenia egzaminu kuratorskiego.
3. Do określania stanu zdrowia wymaganego do
podjęcia obowiązków kuratora zawodowego lub apli-
kanta kuratorskiego stosuje się odpowiednio przepisy
dotyczące przeprowadzania badań kandydatów do ob-
jęcia urzędu sędziego.
Art. 6. 1. Przed przystąpieniem do wykonywania
obowiązków kurator zawodowy składa przed preze-
sem sądu okręgowego, w obecności kuratora okręgo-
wego, następujące ślubowanie:
„Ślubuję uroczyście powierzone mi obowiązki ku-
ratora sądowego wykonywać zgodnie z prawem,
sumiennie i rzetelnie, w postępowaniu kierować
się zasadami etyki zawodowej, mając na względzie
dobro Rzeczypospolitej Polskiej i dobro osób pod-
legających mojej pieczy, a także zachować w tajem-
nicy wszystkie okoliczności, o których powziąłem
wiadomość w związku z pełnioną funkcją.” Ślubo-
wanie może być złożone z dodaniem zdania „Tak
mi dopomóż Bóg.”
2. Z odebrania ślubowania sporządza się protokół,
który podpisują: składający ślubowanie, prezes sądu
okręgowego oraz kurator okręgowy.
Art. 7. Ustala się następujące stopnie służbowe dla
kuratorów zawodowych:
1) kurator zawodowy,
2) starszy kurator zawodowy,
3) kurator specjalista.
Art. 8. 1. Stopnie służbowe nadaje prezes sądu
okręgowego na wniosek kuratora okręgowego.
2. Wyższy stopień służbowy można nadać po 3 la-
tach wyróżniającej się pracy, od dnia poprzedniego
awansu. W szczególnie uzasadnionych wypadkach
okres ten może być skrócony.
Art. 9. Wykonując swoje obowiązki służbowe, kura-
tor zawodowy ma prawo do:
1) odwiedzania w godzinach od 7
00
do 22
00
osób ob-
jętych postępowaniem w miejscu ich zamieszkania
lub pobytu, a także w zakładach zamkniętych,
2) żądania okazania przez osobę objętą postępowa-
niem dokumentu pozwalającego na stwierdzenie
jej tożsamości,
3) żądania niezbędnych wyjaśnień i informacji od
podopiecznych objętych dozorem, nadzorem lub
inną formą kontroli zleconej przez sąd,
4) przeglądania akt sądowych i sporządzania z nich
odpisów w związku z wykonywaniem czynności
służbowych oraz dostępu do dokumentacji doty-
czącej podopiecznego i innych osób objętych po-
stępowaniem,
5) żądania od Policji oraz innych organów lub insty-
tucji państwowych, organów samorządu teryto-
rialnego, stowarzyszeń i organizacji społecznych
w zakresie ich działania, a także od osób fizycznych
pomocy w wykonywaniu czynności służbowych.
Art. 10. Kuratorowi zawodowemu przysługuje pra-
wo do podnoszenia kwalifikacji zawodowych w róż-
nych formach kształcenia.
Art. 11. Zawodowy kurator sądowy obowiązany
jest do:
1) występowania w uzasadnionych wypadkach
z wnioskiem o zmianę lub uchylenie orzeczonego
środka,
2) przeprowadzania na zlecenie sądu lub sędziego wy-
wiadów środowiskowych,
3) współpracy z właściwym samorządem i organiza-
cjami społecznymi, które statutowo zajmują się
opieką, wychowaniem, resocjalizacją, leczeniem
i świadczeniem pomocy społecznej w środowisku
otwartym,
Dziennik Ustaw Nr 98 7269 Poz. 1071
4) organizacji i kontroli pracy podległych kuratorów
społecznych oraz innych osób, uprawnionych do
wykonywania dozorów lub nadzorów,
5) sygnalizowania sądowi przyczyn przewlekłości po-
stępowania wykonawczego lub innych uchybień
w działalności pozasądowych podmiotów wykonu-
jących orzeczone środki.
Art. 12. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze
rozporządzenia, szczegółowy sposób wykonywania
uprawnień i obowiązków kuratorów sądowych,
uwzględniając potrzebę szybkiego wykonywania orze-
czeń sądu oraz zagwarantowania praw i interesów
podopiecznych.
Art. 13. 1. Czas pracy kuratora zawodowego okre-
ślony jest wymiarem jego zadań.
2. Kurator wykonuje obowiązki służbowe w terenie
oraz pełni dyżury sądowe ustalone przez prezesa sądu
rejonowego po zasięgnięciu opinii kierownika zespołu
kuratorskiej służby sądowej.
3. Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opi-
nii Krajowej Rady Kuratorów, określi, w drodze rozpo-
rządzenia, standardy obciążenia pracą kuratora zawo-
dowego, uwzględniając wielkość indywidualnego ob-
ciążenia kuratora pracą przy wykonywaniu dozorów,
nadzorów oraz innych czynności w stopniu zapewnia-
jącym szybkie i prawidłowe wykonywanie orzeczeń
sądu.
Art. 14. 1. Wynagrodzenie zasadnicze kuratorów
zawodowych na równorzędnych stopniach służbo-
wych jest równe i stanowi odpowiednio do rangi stop-
nia służbowego wielokrotność kwoty bazowej, ustalo-
nej na podstawie przepisów o kształtowaniu wynagro-
dzeń w państwowej sferze budżetowej.
2. Kuratorowi okręgowemu, jego zastępcy oraz kie-
rownikowi zespołu kuratorskiej służby sądowej przy-
sługuje dodatek funkcyjny, stanowiący procent kwoty
bazowej, o której mowa w ust. 1.
3. Kuratorowi zawodowemu przysługuje dodatek
patronacki za sprawowanie patronatu nad aplikantem
kuratorskim.
4. Kuratorowi zawodowemu może być przyznany
na czas określony dodatek specjalny, do wysokości
40% wynagrodzenia zasadniczego powiększonego
o kwotę przyznanego dodatku funkcyjnego, w ramach
posiadanych środków określonych na wynagrodzenia
osobowe kuratorów zawodowych.
5. Kuratorowi zawodowemu przysługuje dodatek
za pracę terenową, w wysokości 50% kwoty bazowej,
o której mowa w ust. 1, z tym że kierownikowi zespołu
kuratorskiej służby sądowej dodatek taki przysługuje
w wysokości 12,5% kwoty bazowej.
6. Kuratorowi zawodowemu przysługuje dodatek
za wieloletnią pracę, wynoszący począwszy od szóste-
go roku pracy 5% miesięcznego wynagrodzenia zasad-
niczego. Dodatek ten wzrasta o 1% za każdy dalszy rok
pracy, aż do osiągnięcia 20% miesięcznego wynagro-
dzenia zasadniczego.
7. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządze-
nia, szczegółowe zasady wynagradzania kuratorów za-
wodowych i aplikantów kuratorskich, mnożniki ich wy-
nagrodzenia zasadniczego, a także stawki dodatku
funkcyjnego, patronackiego, jak również okoliczności
uzasadniające przyznanie kuratorom zawodowym do-
datku specjalnego, uwzględniając rangę zawodu kura-
tora.
Art. 15. 1. Kurator zawodowy nie może podejmo-
wać dodatkowego zatrudnienia bez zgody prezesa są-
du okręgowego.
2. Kuratorowi zawodowemu nie wolno także podej-
mować innego zajęcia ani sposobu zarobkowania, któ-
re przeszkadzałoby w pełnieniu obowiązków kuratora
sądowego, mogło osłabiać zaufanie do jego bezstron-
ności lub podważać zaufanie do sądu.
Art. 16. 1. Kuratorowi zawodowemu przysługuje
corocznie dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymia-
rze:
1) 6 dni roboczych — po 10 latach pracy,
2) 12 dni roboczych — po 15 latach pracy.
2. Do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlo-
pu wypoczynkowego, wlicza się wszystkie okresy za-
trudnienia, z tytułu którego przysługiwał zwiększony
wymiar urlopu.
Art. 17. 1. Kuratorowi zawodowemu można udzie-
lić płatnego urlopu dla poratowania zdrowia, w wymia-
rze nieprzekraczającym 6 miesięcy.
2. Urlopu dla poratowania zdrowia nie można
udzielić, jeżeli kurator zawodowy z powodu choroby
nie pracował nieprzerwanie przez okres roku.
3. Urlopu dla poratowania zdrowia udziela Minister
Sprawiedliwości.
Art. 18. 1. Prezes sądu okręgowego, po zasięgnię-
ciu opinii kuratora okręgowego i prezesa sądu rejono-
wego, może przyznać kuratorowi zawodowemu nagro-
dę za szczególne osiągnięcia w pracy.
2. Minister Sprawiedliwości może utworzyć, w dro-
dze rozporządzenia, dodatkowy fundusz nagród dla ku-
ratorów zawodowych, z przeznaczeniem na nagrody
specjalne za osiągnięcia w pracy, w wysokości do 1%
planowanych wynagrodzeń kuratorów zawodowych.
Art. 19. 1. Kuratorowi zawodowemu przysługuje
gratyfikacja jubileuszowa w wysokości:
1) po 20 latach pracy — 75%,
2) po 25 latach pracy — 100%,
3) po 30 latach pracy — 150%,
4) po 35 latach pracy — 200%,
5) po 40 latach pracy — 300%,
6) po 45 latach pracy — 400%
wynagrodzenia miesięcznego.
Dziennik Ustaw Nr 98 7270 Poz. 1071
2. Do okresu pracy uprawniającego do gratyfikacji
wlicza się wszystkie poprzednio zakończone okresy za-
trudnienia oraz inne okresy, jeżeli z mocy odrębnych
przepisów podlegają one wliczeniu do okresu pracy,
od którego zależą uprawnienia pracownicze.
3. Do obliczania i wypłacania gratyfikacji jubile-
uszowej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące
nagród jubileuszowych, o których mowa w przepisach
o pracownikach urzędów państwowych.
Art. 20. 1. Kuratorowi, którego stosunek pracy ustał
w związku z przejściem na rentę z tytułu niezdolności
do pracy albo na emeryturę, przysługuje jednorazowa
odprawa w wysokości:
1) dwumiesięcznego wynagrodzenia — po 10 latach
pracy,
2) trzymiesięcznego wynagrodzenia — po 15 latach
pracy,
3) sześciomiesięcznego wynagrodzenia — po 20 la-
tach pracy.
2. Wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 1, ustala
się w wysokości przysługującego ekwiwalentu pienięż-
nego za urlop wypoczynkowy.
3. Przepis art. 19 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
Art. 21. 1. W razie trwałej utraty zdolności do wyko-
nywania zawodu kuratora, kuratora zawodowego moż-
na przenieść do innej pracy na jego wniosek, złożony
w ciągu 7 dni od uprawomocnienia się stosownego
orzeczenia. Przez okres 3 miesięcy od dnia przeniesie-
nia kurator zachowuje prawo do dotychczasowego wy-
nagrodzenia.
2. Jeżeli kurator zawodowy zostanie poddany reha-
bilitacji zawodowej lub przysposobieniu do innej pra-
cy, zachowuje prawo do dotychczasowego wynagro-
dzenia przez okres 12 miesięcy.
Art. 22. Między kuratorami zawodowymi nie może
istnieć stosunek bezpośredniej podległości służbowej,
jeżeli są małżonkami albo pozostają ze sobą w stosun-
ku pokrewieństwa do drugiego stopnia włącznie lub
powinowactwa pierwszego stopnia albo przysposo-
bienia, opieki lub kurateli.
Art. 23. 1. Kurator zawodowy zostaje z mocy prawa
zawieszony w pełnieniu obowiązków służbowych
w razie tymczasowego aresztowania.
2. Wynagrodzenie kuratora zawodowego w okresie
jego tymczasowego aresztowania ulega ograniczeniu
do połowy. Jeżeli w stosunku do kuratora zawodowe-
go zapadł wyrok uniewinniający lub postępowanie kar-
ne zostało umorzone na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 Ko-
deksu postępowania karnego, kuratorowi przysługuje
wyrównanie wynagrodzenia za okres tymczasowego
aresztowania.
Art. 24. 1. Prezes sądu okręgowego, na wniosek ku-
ratora okręgowego lub z urzędu, może zawiesić w peł-
nieniu obowiązków służbowych kuratora zawodowe-
go, jeżeli zostało wszczęte przeciwko niemu postępo-
wanie dyscyplinarne.
2. Zawieszenie, o którym mowa w ust. 1, nie może
trwać dłużej niż 3 miesiące.
3. W okresie zawieszenia, o którym mowa w ust. 1,
kurator zachowuje prawo do wynagrodzenia i innych
świadczeń przysługujących na podstawie stosunku
pracy.
Art. 25. 1. W razie rozwiązania z kuratorem zawodo-
wym stosunku pracy z powodu likwidacji sądu albo je-
go reorganizacji uniemożliwiającej dalsze zatrudnie-
nie, kuratorowi przysługuje pełna emerytura, jeżeli
mężczyzna ukończył 60 lat, a kobieta 55 lat i mają wy-
magany okres zatrudnienia wynoszący co najmniej
20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn.
2. W razie rozwiązania z kuratorem zawodowym
stosunku pracy z przyczyn określonych w art. 27 ust. 1
pkt 3, z wyłączeniem wypadku, gdy kurator odmówił
przejścia do innej pracy, o której mowa w tym przepi-
sie, kuratorowi temu przysługuje pełna emerytura, je-
żeli mężczyzna ukończył 60 lat, a kobieta 55 lat i mają
wymagany okres zatrudnienia wynoszący co najmniej
20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn.
3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się do kuratorów zawo-
dowych urodzonych przed dniem 1 stycznia 1949 r.
Art. 26. 1. Stosunek pracy z kuratorem zawodowym
wygasa w wypadkach określonych w Kodeksie pracy
lub z zachowaniem 3-miesięcznego okresu wypowie-
dzenia dokonanego przez prezesa sądu okręgowego.
2. Stosunek pracy z kuratorem zawodowym wyga-
sa również w wypadku zrzeczenia się przez niego oby-
watelstwa polskiego.
Art. 27. 1. Rozwiązanie stosunku pracy z kuratorem
zawodowym może nastąpić, w drodze wypowiedzenia,
w razie:
1) otrzymania negatywnej oceny pracy, potwierdzo-
nej ponowną taką oceną, która nie może być doko-
nana wcześniej niż po upływie 4 miesięcy,
2) likwidacji sądu lub jego reorganizacji, jeżeli nie jest
możliwe przeniesienie kuratora na inne stanowisko
w tym samym okręgu,
3) trwałej utraty zdolności fizycznej lub psychicznej do
pracy na zajmowanym stanowisku, jeżeli nie ma
możliwości przeniesienia kuratora do innej pracy,
odpowiedniej do jego stanu zdrowia i kwalifikacji
zawodowych, albo gdy kurator odmawia przejścia
do takiej pracy,
4) nabycia prawa do emerytury.
2. Okres wypowiedzenia stosunku pracy wynosi
3 miesiące i kończy się ostatniego dnia miesiąca.
Art. 28. 1. W razie rozwiązania stosunku pracy z ku-
ratorem zawodowym z przyczyn określonych w art. 27
ust. 1 pkt 2, w okresie między ustaniem zatrudnienia
w likwidowanym lub reorganizowanym sądzie a pod-
jęciem pracy lub działalności gospodarczej kuratorowi
temu przysługuje świadczenie pieniężne ze środków
budżetu państwa, przez okres nie dłuższy niż 6 miesię-
cy, obliczane jak ekwiwalent pieniężny za urlop wypo-
Dziennik Ustaw Nr 98 7271 Poz. 1071
czynkowy. Świadczenie to nie przysługuje kuratorowi,
który nabył prawo do emerytury od dnia nabycia tego
prawa.
2. Jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1, kura-
tor zawodowy, z którym został rozwiązany stosunek
pracy, pobiera zasiłek wychowawczy, chorobowy albo
macierzyński, wysokość świadczenia pieniężnego ule-
ga obniżeniu o kwotę pobieranego zasiłku.
3. Okres pobierania świadczenia pieniężnego,
o którym mowa w ust. 1, wlicza się do okresów pracy
wymaganych do nabycia lub zachowania uprawnień
pracowniczych oraz do okresów składkowych w rozu-
mieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych — na takich warunkach, na
jakich wlicza się okres pobierania zasiłku dla bezrobot-
nych, określonych w przepisach o zatrudnieniu i prze-
ciwdziałaniu bezrobociu. Od świadczenia pieniężnego
właściwy sąd odprowadza składkę na ubezpieczenia
społeczne na zasadach przewidzianych dla wynagro-
dzenia wypłacanego w czasie trwania stosunku pracy.
Art. 29. 1. W okresie wypowiedzenia prezes sądu
okręgowego może, na wniosek kuratora okręgowego,
zwolnić kuratora zawodowego z pełnienia obowiąz-
ków, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.
2. Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, może na-
stąpić po wykorzystaniu przez kuratora urlopu wypo-
czynkowego.
Art. 30. 1. Od decyzji w sprawach wypowiedzenia
lub rozwiązania stosunku pracy z kuratorem zawodo-
wym, przeniesienia na inne stanowisko bądź zawiesze-
nia w pełnieniu obowiązków, kurator może, w terminie
7 dni, wnieść odwołanie do Ministra Sprawiedliwości.
2. Od decyzji Ministra Sprawiedliwości w sprawach
określonych w ust. 1 kuratorowi przysługuje skarga do
Naczelnego Sądu Administracyjnego.
3. W sprawach o roszczenia ze stosunku pracy nie-
wymienionych w ust. 1 stosuje się przepisy Kodeksu
pracy.
Art. 31. 1. Minister Sprawiedliwości może delego-
wać kuratora zawodowego, za jego zgodą, do pełnie-
nia czynności w Ministerstwie Sprawiedliwości, zwią-
zanych z nadzorem nad pracą kuratorów.
2. Kuratorowi delegowanemu do pełnienia czynno-
ści w Ministerstwie Sprawiedliwości mogą być powie-
rzone obowiązki na stanowiskach pracy należących do
służby cywilnej, z wyłączeniem stanowiska dyrektora
generalnego urzędu. W razie powierzenia kuratorowi
delegowanemu obowiązków na stanowisku pracy na-
leżącym do służby cywilnej, stanowisko to uważa się za
obsadzone.
3. Kurator delegowany do pełnienia czynności
w Ministerstwie Sprawiedliwości ma prawo do wyna-
grodzenia zasadniczego przysługującego mu na zaj-
mowanym stanowisku kuratorskim oraz dodatku za
długoletnią pracę. W okresie delegacji kurator otrzy-
muje takie dodatki do wynagrodzenia, jakie przysługu-
ją pracownikom Ministerstwa Sprawiedliwości zatrud-
nionym na stanowiskach pracy, których zakres obo-
wiązków został powierzony kuratorowi.
Art. 32. 1. Stosunek pracy z kuratorem zawodowym
ulega z mocy prawa rozwiązaniu z jego winy, bez wy-
powiedzenia, w razie:
1) prawomocnego orzeczenia środka karnego pozba-
wienia praw publicznych albo zakazu wykonywa-
nia zawodu,
2) prawomocnego ukarania karą dyscyplinarną wy-
dalenia ze służby kuratorskiej,
3) zawinionej utraty uprawnień koniecznych do wyko-
nywania pracy na zajmowanym stanowisku.
2. Rozwiązanie stosunku pracy z kuratorem bez
wypowiedzenia może nastąpić także w razie jego nie-
obecności w pracy z powodu choroby trwającej dłużej
niż rok lub odosobnienia ze względu na chorobę zakaź-
ną w okresie pobierania z tego tytułu zasiłku, a także
w razie usprawiedliwionej nieobecności w pracy z in-
nych przyczyn – po upływie okresów przewidzianych
w art. 53 Kodeksu pracy.
Art. 33. 1. W razie likwidacji sądu prezes sądu okrę-
gowego przenosi kuratora okręgowego i zastępcę ku-
ratora okręgowego do pracy w sądzie rejonowym.
2. Po przeniesieniu kuratorowi, o którym mowa
w ust. 1, przysługuje przez okres 6 miesięcy wynagro-
dzenie nie niższe od dotychczasowego.
Art. 34. 1. Jeżeli jest to konieczne ze względu na
szczególne potrzeby sądu, kuratora można przenieść
do innego sądu lub zespołu kuratorskiego w tej lub in-
nej miejscowości w tym samym okręgu sądowym, za-
chowując dotychczasowe wynagrodzenie. Kuratorowi
przeniesionemu do pracy w sądzie położonym w innej
miejscowości przysługują: zwrot uzasadnionych kosz-
tów przeniesienia, diety i zwrot kosztów podróży.
2. Na wniosek kuratora można przenieść go do in-
nego zespołu kuratorskiego lub sądu położonego w tej
lub innej miejscowości w tym samym okręgu sądo-
wym.
3. Przeniesienia, o którym mowa w ust. 1 i 2, doko-
nuje prezes sądu okręgowego, w którym kurator jest
zatrudniony, w porozumieniu z prezesem sądu rejono-
wego, w którym kurator ma być zatrudniony.
4. Niedopuszczalne jest przeniesienie bez zgody ku-
ratora, do sądu mającego siedzibę w innej miejscowo-
ści, kobiety w ciąży lub osoby sprawującej opiekę nad
dzieckiem w wieku do 14 lat, a także w wypadkach, gdy
stoją temu na przeszkodzie ważne względy osobiste
lub rodzinne kuratora.
5. Od decyzji o przeniesieniu przysługuje, w termi-
nie 7 dni, odwołanie do Ministra Sprawiedliwości.
Rozdział 3
Organizacja kuratorskiej służby sądowej
Art. 35. 1. Kuratorską służbę sądową na obszarze
właściwości sądu okręgowego stanowią zawodowi ku-
ratorzy sądowi.
Dziennik Ustaw Nr 98 7272 Poz. 1071
2. Nadzór nad działalnością kuratorów sądowych
wykonuje kurator okręgowy, z zastrzeżeniem określo-
nych w ustawie uprawnień sądu lub prezesa sądu.
Art. 36. 1. Kuratora okręgowego powołuje, na 6-let-
nią kadencję, prezes sądu okręgowego spośród kandy-
datów wybranych przez okręgowe zgromadzenie kura-
torów ze swego grona, bezwzględną większością gło-
sów w obecności co najmniej połowy członków zgro-
madzenia.
2. W wypadku niedokonania wyboru kandydatów
przez dwa kolejne zgromadzenia kuratorów, prezes są-
du okręgowego powołuje samodzielnie kuratora okrę-
gowego.
3. Kurator okręgowy może być powołany na kolej-
ne kadencje.
4. Prezes sądu okręgowego odwołuje kuratora
okręgowego, jeśli zrzekł się funkcji, a po zasięgnięciu
opinii okręgowego zgromadzenia kuratorów — jeśli
nie wypełnia obowiązków nałożonych przez ustawę.
5. Prezes sądu okręgowego, na wniosek kuratora
okręgowego, może powołać zastępcę kuratora okręgo-
wego dla dorosłych i zastępcę kuratora okręgowego
rodzinnego, a jeżeli uzna to za wystarczające — jedne-
go zastępcę kuratora okręgowego.
6. Kuratorem okręgowym i jego zastępcą może być
ten, kto:
1) posiada co najmniej 7-letni staż pracy kuratorskiej,
2) posiada stopień kuratora specjalisty, a wyjątkowo
— stopień starszego kuratora zawodowego,
3) wyróżnia się umiejętnościami w zakresie zarządza-
nia i kierowania.
7. Kuratorowi okręgowemu po upływie kadencji
oraz zastępcy kuratora okręgowego po odwołaniu
przysługuje prawo powrotu do pracy w zespole kura-
torskiej służby sądowej, w którym pracował bezpo-
średnio przed powołaniem na stanowisko kuratora
okręgowego.
Art. 37. 1. Kurator okręgowy odpowiada przed pre-
zesem sądu okręgowego za funkcjonowanie kurator-
skiej służby sądowej w okręgu. Reprezentuje kurato-
rów sądowych wobec prezesa sądu okręgowego i or-
ganów kolegialnych sądu.
2. Do zakresu działania kuratora okręgowego
w szczególności należy:
1) wykonywanie działań niezbędnych dla prawidło-
wego funkcjonowania kuratorskiej służby sądowej
w okręgu,
2) koordynowanie działalności kuratorów sądowych
na terenie swego działania,
3) reprezentowanie kuratorskiej służby sądowej na ze-
wnątrz,
4) nadzór nad pracą kierowników zespołów kurator-
skiej służby sądowej,
5) kontrola i ocena pracy kuratorów sądowych, apli-
kantów kuratorskich oraz przeprowadzanie wizyta-
cji i lustracji; w uzasadnionych wypadkach dokona-
nie kontroli i oceny pracy kuratora lub aplikanta ku-
rator okręgowy może zlecić kierownikowi zespołu
kuratorskiej służby sądowej,
6) udział w planowaniu i nadzór nad wydatkowaniem
środków przeznaczonych dla kuratorów sądowych
i ośrodków kuratorskich,
7) przygotowanie planu etatów kuratorskich i obsługi
administracyjnej w okręgu oraz projektu rozdziału
etatów pomiędzy poszczególne jednostki,
8) opiniowanie kandydatów na aplikantów kurator-
skich,
9) występowanie z wnioskami kadrowymi dotyczący-
mi kuratorów zawodowych w okręgu,
10) nadzór merytoryczny nad ośrodkami kuratorskimi,
11) organizowanie szkoleń kuratorów zawodowych
w okręgu,
12) nadzór nad udzielaniem pomocy postpenitencjar-
nej,
13) określanie szczegółowych zakresów obowiązków
zastępcy kuratora okręgowego oraz kierowników
zespołów kuratorskiej służby sądowej i przedsta-
wianie ich do zatwierdzenia prezesowi sądu okrę-
gowego,
14) rozpoznawanie skarg i wniosków dotyczących
czynności kuratorów sądowych w okręgu,
15) wykonywanie innych czynności zleconych przez
prezesa sądu okręgowego.
Art. 38. 1. Dla wykonywania ustawowych zadań ku-
ratora okręgowego i jego zastępców w sądzie okręgo-
wym tworzy się biuro kuratora okręgowego.
2. Biuro tworzą kurator okręgowy i jego zastępcy
oraz pracownicy sądowi przydzieleni przez prezesa są-
du okręgowego.
3. Prezes sądu okręgowego może, na wniosek ku-
ratora okręgowego, delegować do biura kuratora okrę-
gowego kuratorów zawodowych.
Art. 39. 1. W sądzie rejonowym tworzy się zespoły
kuratorskiej służby sądowej, zwane dalej „zespołami”,
wykonujące orzeczenia w sprawach karnych oraz
w sprawach rodzinnych i nieletnich.
2. W wypadku gdy powołanie 2 lub więcej zespo-
łów byłoby niecelowe, prezes sądu okręgowego powo-
łuje jeden zespół wykonujący orzeczenia w sprawach
karnych, rodzinnych i nieletnich.
Art. 40. 1. Kierownika zespołu powołuje i odwołu-
je prezes sądu okręgowego na wniosek kuratora okrę-
gowego, po zasięgnięciu opinii prezesa sądu rejono-
wego.
2. Prezes sądu okręgowego powołuje na stanowi-
sko kierownika zespołu osobę wyróżniającą się zdolno-
ściami organizacyjnymi, która ponadto posiada:
1) co najmniej 5-letni staż pracy kuratorskiej,
Dziennik Ustaw Nr 98 7273 Poz. 1071
2) stopień kuratora specjalisty, a w wyjątkowym wy-
padku stopień starszego kuratora zawodowego.
Art. 41. 1. Do obowiązków kierownika zespołu na-
leży wykonywanie działań niezbędnych dla prawidło-
wego funkcjonowania kuratorskiej służby sądowej
w zakresie działań zespołu, a w tym:
1) koordynowanie zadań kuratorów zespołu,
2) udział w planowaniu i nadzór nad wydatkowaniem
środków finansowych przeznaczonych dla kurato-
rów sądowych,
3) przedstawianie kuratorowi okręgowemu wniosków
i opinii dotyczących awansowania kuratorów za-
wodowych zatrudnionych w zespole oraz w zakre-
sie zatrudniania kandydatów do pracy,
4) opiniowanie wniosków zawodowych kuratorów są-
dowych dotyczących ich przeniesienia,
5) określanie zakresu obowiązków kuratorów zawo-
dowych zespołu,
6) organizowanie działalności kuratorów społecz-
nych,
7) przedstawianie prezesowi sądu rejonowego wnio-
sków o powołanie i odwołanie kuratorów społecz-
nych,
8) przeprowadzanie szkoleń kuratorów społecznych,
9) zatwierdzanie wniosków dotyczących ryczałtów ku-
ratorów sądowych,
10) nadzorowanie terminowości wykonywania obo-
wiązków przez kuratorów sądowych,
11) wyznaczanie patronów dla aplikantów kurator-
skich,
12) sporządzanie sprawozdań i informacji o działalno-
ści zespołu,
13) nadzorowanie obsługi biurowej zespołu,
14) reprezentowanie zespołu na zewnątrz,
15) współdziałanie z prezesem sądu rejonowego.
2. Kierownik zespołu wykonuje obowiązki kuratora
w wymiarze umożliwiającym należyte wykonywanie
zadań, o których mowa w ust. 1.
Art. 42. Czynności z zakresu obsługi biurowej ze-
społów wykonują ich sekretariaty.
Rozdział 4
Samorząd kuratorski
Art. 43. Kuratorzy zawodowi tworzą samorząd ku-
ratorski.
Art. 44. 1. Organami samorządu kuratorskiego są:
1) Krajowa Rada Kuratorów,
2) okręgowe zgromadzenia kuratorów.
2. Kadencja Krajowej Rady Kuratorów trwa 4 lata.
Art. 45. 1. Krajową Radę Kuratorów tworzą delega-
ci wybrani w poszczególnych okręgach przez okręgo-
we zgromadzenia kuratorów. Okręgowe zgromadzenie
kuratorów wybiera jednego delegata do Krajowej Ra-
dy Kuratorów.
2. Krajowa Rada Kuratorów dokonuje wyboru prze-
wodniczącego, jego zastępcy i sekretarza, którzy two-
rzą prezydium Krajowej Rady Kuratorów.
3. Krajowa Rada Kuratorów jest reprezentantem
kuratorów sądowych.
Art. 46. 1. Do zadań Krajowej Rady Kuratorów
w szczególności należy:
1) uchwalanie kodeksu etyki kuratora sądowego,
2) podejmowanie działań umożliwiających kuratorom
zawodowym podnoszenie kwalifikacji zawodo-
wych i poziomu wykonywanej przez nich pracy,
3) opiniowanie aktów prawnych dotyczących kurato-
rów sądowych oraz występowanie z inicjatywą
opracowania aktów prawnych dotyczących kurato-
rów sądowych i kurateli sądowej,
4) występowanie do Ministra Sprawiedliwości lub in-
nych organów państwowych z wnioskami dotyczą-
cymi warunków pracy i płacy grupy zawodowej ku-
ratorów sądowych,
5) inicjowanie badań naukowych nad funkcjonowa-
niem kurateli sądowej,
6) dokonywanie okresowej oceny sądowej kadry ku-
ratorskiej i liczby wykonywanych nadzorów i dozo-
rów oraz przedstawianie wniosków w tym zakresie
Ministrowi Sprawiedliwości,
7) coroczna ocena działalności prezydium Krajowej
Rady Kuratorów,
8) uchwalenie regulaminu pracy Krajowej Rady Kura-
torów,
9) współpraca z organizacjami kuratorów sądowych
innych krajów.
2. Krajowa Rada Kuratorów przy realizacji zadań,
o których mowa w ust. 1 pkt 2, 5 i 6, uzgadnia swoje
działania z Ministrem Sprawiedliwości.
3. Posiedzenia Krajowej Rady Kuratorów odbywa-
ją się co najmniej raz w roku. Warunki do odbywania
posiedzeń zapewnia Minister Sprawiedliwości.
Art. 47. 1. Członkami okręgowego zgromadzenia
kuratorów są kuratorzy zawodowi zatrudnieni w okrę-
gu sądowym.
2. Przewodniczącym okręgowego zgromadzenia
kuratorów jest kurator okręgowy, a w razie jego nie-
obecności zastępca kuratora okręgowego.
3. W okręgach sądowych, w których powołano
dwóch zastępców kuratora okręgowego, pod nieobec-
ność kuratora okręgowego okręgowemu zgromadze-
niu kuratorów przewodniczy zastępca kuratora okręgo-
wego starszy służbą.
Art. 48. 1. Członkowie okręgowego zgromadzenia
kuratorów obowiązani są uczestniczyć w jego posie-
dzeniach.
Dziennik Ustaw Nr 98 7274 Poz. 1071
2. W posiedzeniach okręgowego zgromadzenia ku-
ratorów może brać udział z głosem doradczym prezes
sądu okręgowego.
Art. 49. 1. Do podjęcia uchwał okręgowego zgro-
madzenia kuratorów wymagana jest obecność co naj-
mniej połowy liczby jego członków.
2. Uchwały zapadają zwykłą większością głosów;
w razie równej liczby głosów decyduje głos przewod-
niczącego.
3. Uchwały okręgowego zgromadzenia kuratorów
zapadają w głosowaniu jawnym. Głosowanie jest jed-
nakże tajne, jeżeli zażąda tego chociażby jeden z człon-
ków zgromadzenia.
Art. 50. 1. Okręgowe zgromadzenie kuratorów zbie-
ra się co najmniej raz w roku.
2. Posiedzenia okręgowego zgromadzenia kurato-
rów zwołuje przewodniczący zgromadzenia z własnej
inicjatywy lub na wniosek jednej trzeciej liczby człon-
ków zgromadzenia.
3. W wypadku, o którym mowa w art. 51 pkt 5, po-
siedzenia okręgowego zgromadzenia kuratorów zwo-
łuje również prezes sądu okręgowego.
Art. 51. Do zadań okręgowego zgromadzenia kura-
torów należy:
1) wybór członków sądu dyscyplinarnego pierwszej
instancji,
2) wybór kandydata na członka sądu dyscyplinarnego
drugiej instancji,
3) wybór rzecznika dyscyplinarnego,
4) zgłaszanie kandydata na członka komisji egzamina-
cyjnej, o której mowa w art. 78,
5) wyrażenie opinii w przedmiocie odwołania kurato-
ra okręgowego,
6) wysłuchanie informacji kuratora okręgowego
o działalności kuratorskiej służby sądowej i wyra-
żenie opinii w tym zakresie,
7) wyrażenie opinii w sprawach osobowych kurato-
rów zawodowych, przedstawionych przez kuratora
okręgowego i Ministra Sprawiedliwości,
8) występowanie do Ministra Sprawiedliwości o pod-
jęcie niezbędnych działań dotyczących funkcjono-
wania kuratorskiej służby sądowej.
Rozdział 5
Odpowiedzialność porządkowa i dyscyplinarna
kuratorów zawodowych
Art. 52. 1. Kuratorzy zawodowi ponoszą odpowie-
dzialność porządkową albo dyscyplinarną za narusze-
nie obowiązków kuratora.
2. Karę porządkową za przewinienie mniejszej wa-
gi stanowi upomnienie.
3. Karami dyscyplinarnymi są:
1) nagana,
2) nagana z ostrzeżeniem,
3) nagana z pozbawieniem możliwości uzyskania wyż-
szego stopnia służbowego przez okres 2 lat,
4) usunięcie z zajmowanego stanowiska,
5) wydalenie ze służby kuratorskiej.
Art. 53. 1. Karę porządkową upomnienia kuratoro-
wi okręgowemu i jego zastępcy wymierza prezes sądu
okręgowego, a pozostałym kuratorom — prezes sądu
rejonowego.
2. Kurator w ciągu 3 dni od zawiadomienia go
o ukaraniu karą porządkową upomnienia może odwo-
łać się odpowiednio do Ministra Sprawiedliwości lub
prezesa sądu okręgowego.
Art. 54. 1. Sądy dyscyplinarne są dwuinstancyjne.
Sąd drugiej instancji działa przy Ministrze Sprawiedli-
wości.
2. Do rozpoznania spraw dyscyplinarnych w pierw-
szej instancji właściwy jest sąd dyscyplinarny w sądzie
okręgowym, w którym kurator objęty postępowaniem
pełni służbę.
3. Sądy dyscyplinarne orzekają w składzie trzyoso-
bowym.
4. Do orzekania w sądach dyscyplinarnych upraw-
nieni są wszyscy kuratorzy zawodowi, z wyjątkiem ku-
ratora okręgowego i jego zastępcy oraz rzecznika dys-
cyplinarnego.
Art. 55. 1. Członków sądu dyscyplinarnego pierw-
szej instancji, w liczbie od 6 do 12, wybiera okręgowe
zgromadzenie kuratorów.
2. Okręgowe zgromadzenie kuratorów wybiera
kandydata na członka sądu dyscyplinarnego drugiej in-
stancji.
3. Minister Sprawiedliwości spośród kandydatów,
o których mowa w ust. 2, wybiera 12 członków sądu
dyscyplinarnego drugiej instancji.
4. Kadencja sądu dyscyplinarnego trwa 6 lat.
Art. 56. 1. Skład sądu dyscyplinarnego pierwszej
instancji wyznacza prezes sądu okręgowego w kolejno-
ści alfabetycznej, z listy członków odpowiedniego są-
du, a skład sądu drugiej instancji wyznacza w kolejno-
ści alfabetycznej Minister Sprawiedliwości.
2. Składowi przewodniczy członek najstarszy służ-
bą.
3. Przewodniczący składu wyznacza protokolanta
spośród kuratorów zawodowych.
Art. 57. Członkowie sądów dyscyplinarnych są nie-
zawiśli i podlegają tylko ustawie.
Art. 58. 1. Uprawnionym oskarżycielem przed są-
dem dyscyplinarnym w sprawach kuratorów jest rzecz-
nik dyscyplinarny.
Dziennik Ustaw Nr 98 7275 Poz. 1071
2. Rzecznika dyscyplinarnego wybiera okręgowe
zgromadzenie kuratorów spośród swoich członków.
Kadencja rzecznika dyscyplinarnego trwa 6 lat.
3. Rzecznik dyscyplinarny na żądanie prezesa sądu
okręgowego przeprowadza postępowanie wyjaśniają-
ce i występuje z wnioskiem o wszczęcie postępowania
dyscyplinarnego.
Art. 59. Do zadań rzecznika dyscyplinarnego nale-
ży:
1) prowadzenie postępowania wyjaśniającego,
2) składanie wniosków o wszczęcie postępowania
dyscyplinarnego, jeżeli wyniki postępowania wyja-
śniającego to uzasadniają,
3) udział w rozprawach w charakterze strony,
4) wnoszenie odwołań od orzeczeń sądu dyscyplinar-
nego pierwszej instancji,
5) udział w postępowaniu odwoławczym.
Art. 60. 1. Obwiniony może ustanowić obrońcę
spośród kuratorów zawodowych.
2. W wypadku gdy obwiniony nie ma obrońcy z wy-
boru, a rzecznik dyscyplinarny wnosi o orzeczenie kary
wydalenia ze służby kuratorskiej, przewodniczący sądu
dyscyplinarnego wyznacza obrońcę z urzędu spośród
kuratorów zawodowych.
Art. 61. 1. Sąd dyscyplinarny pierwszej instancji
wszczyna postępowanie dyscyplinarne z dniem zgło-
szenia wniosku rzecznika dyscyplinarnego o wszczęcie
postępowania.
2. Sąd dyscyplinarny pierwszej instancji wydaje
orzeczenie po przeprowadzeniu rozprawy, w toku któ-
rej wysłuchuje rzecznika dyscyplinarnego, obwinione-
go oraz jego obrońcy, a także po rozpatrzeniu innych
dowodów mających znaczenie w sprawie.
3. Nieusprawiedliwione niestawiennictwo obwi-
nionego lub jego obrońcy na rozprawie nie wstrzymu-
je rozpoznania sprawy.
4. Rozprawa jest jawna. W uzasadnionych wypad-
kach skład orzekający może wyłączyć jawność rozpra-
wy, jednakże ogłoszenie orzeczenia jest jawne.
5. Z przebiegu rozprawy sporządza się protokół,
który podpisuje przewodniczący składu orzekającego
i protokolant.
Art. 62. 1. Orzeczenie powinno być ogłoszone bez-
pośrednio po naradzie.
2. W wyjątkowych wypadkach można odroczyć
ogłoszenie orzeczenia na czas nie dłuższy niż 3 dni.
O terminie ogłoszenia orzeczenia przewodniczący skła-
du orzekającego zawiadamia strony bezpośrednio po
zakończeniu narady.
3. Po ogłoszeniu orzeczenia przewodniczący składu
orzekającego podaje ustnie zasadnicze motywy roz-
strzygnięcia.
4. Orzeczenie wraz z uzasadnieniem doręcza się
stronom z urzędu, nie później niż w ciągu 7 dni od dnia
jego ogłoszenia.
Art. 63. 1. Od orzeczenia sądu dyscyplinarnego
pierwszej instancji strony mają prawo wnieść odwoła-
nie. W odwołaniu można skarżyć całość orzeczenia lub
jego część.
2. Odwołanie wnosi się do sądu dyscyplinarnego
drugiej instancji za pośrednictwem sądu dyscyplinar-
nego pierwszej instancji, w terminie 14 dni od dnia do-
ręczenia orzeczenia, wraz z uzasadnieniem.
Art. 64. Orzeczenie sądu dyscyplinarnego podlega
wykonaniu z chwilą uprawomocnienia.
Art. 65. 1. W postępowaniu przed sądem dyscypli-
narnym drugiej instancji stosuje się odpowiednio prze-
pisy o postępowaniu przed sądem dyscyplinarnym
pierwszej instancji.
2. Od orzeczenia sądu dyscyplinarnego drugiej in-
stancji służy stronom skarga do Naczelnego Sądu Ad-
ministracyjnego, w terminie 30 dni od dnia doręczenia
orzeczenia z uzasadnieniem.
Art. 66. W sprawach nieuregulowanych w niniej-
szej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosu-
je się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania
karnego.
Art. 67. Prawomocną decyzję o ukaraniu karą po-
rządkową upomnienia oraz odpis prawomocnego
orzeczenia sądu dyscyplinarnego dołącza się do akt
osobowych kuratora.
Art. 68. 1. Nie przeprowadza się postępowania wy-
jaśniającego po upływie miesiąca od dnia uzyskania
pisemnego zawiadomienia o popełnieniu czynu uza-
sadniającego odpowiedzialność dyscyplinarną ani po
upływie roku od dnia popełnienia tego czynu.
2. Jeżeli z powodu nieobecności w pracy kurator
nie ma możliwości złożenia wyjaśnień, bieg miesięcz-
nego terminu, o którym mowa w ust. 1, nie rozpoczy-
na się, a rozpoczęty termin ulega zawieszeniu do dnia
stawienia się kuratora w pracy.
3. Jeżeli czyn zawiera znamiona przestępstwa,
przedawnienie dyscyplinarne nie następuje wcześniej
niż przedawnienie karne.
Art. 69. Koszty postępowania dyscyplinarnego po-
nosi Skarb Państwa.
Art. 70. 1. Prezes sądu okręgowego zarządza, z urzę-
du, usunięcie z akt osobowych kuratora:
1) decyzji o ukaraniu karą porządkową — po roku od
jej uprawomocnienia,
2) odpisu orzeczenia sądu dyscyplinarnego o ukara-
niu karą przewidzianą w art. 52 ust. 3 pkt 1—4 — po
upływie 2 lat, a karą przewidzianą w art. 52 ust. 3
pkt 5 — po upływie 5 lat, od jej uprawomocnienia.
2. W szczególnie uzasadnionych wypadkach prezes
sądu okręgowego, na wniosek ukaranego, może zarzą-
Dziennik Ustaw Nr 98 7276 Poz. 1071
dzić usunięcie decyzji lub orzeczeń odpowiednio po
upływie połowy terminów określonych w ust. 1.
Rozdział 6
Aplikanci kuratorscy
Art. 71. Aplikacja kuratorska trwa rok.
Art. 72. Aplikantem kuratorskim może zostać ten,
kto odpowiada warunkom określonym w art. 5 ust. 1
pkt 1—4 oraz przedłoży informację z Krajowego Reje-
stru Karnego, która jego dotyczy.
Art. 73. 1. Prezes sądu okręgowego, po zasięgnię-
ciu opinii kuratora okręgowego, zatrudnia aplikanta
kuratorskiego na podstawie umowy o pracę, zawartej
na czas określony, uwzględniając możliwość jej rozwią-
zania przed upływem terminu.
2. W uzasadnionych wypadkach prezes sądu okrę-
gowego, po zasięgnięciu opinii kuratora okręgowego,
może skrócić aplikację kuratorską do 9 miesięcy, jeżeli
aplikant został w tym okresie należycie przygotowany
do egzaminu kuratorskiego, uzyskując pozytywną oce-
nę z przebiegu aplikacji.
3. Czas trwania aplikacji może zostać przedłużony
na wniosek aplikanta na czas nie dłuższy niż 6 miesię-
cy, jeżeli aplikant nie przystąpił do egzaminu lub nie
zdał go w pierwszym terminie.
4. W uzasadnionych wypadkach prezes sądu okrę-
gowego, po zasięgnięciu opinii kuratora okręgowego,
może także rozwiązać umowę z aplikantem kurator-
skim w terminie wcześniejszym, jeżeli przebieg aplika-
cji wskazuje nieprzydatność aplikanta do kuratorskiej
służby sądowej.
Art. 74. Przed podjęciem obowiązków aplikant kura-
torski składa ślubowanie wobec prezesa sądu okręgo-
wego i kuratora okręgowego według następującej roty:
„Ślubuję uroczyście sumiennie wypełniać obo-
wiązki aplikanta kuratorskiego, w postępowaniu
kierować się zasadami godności i uczciwości oraz
dochować tajemnicy służbowej”.
Art. 75. 1. Aplikacja kuratorska ma na celu:
1) praktyczne zapoznanie aplikanta z organizacją
i działalnością sądu, zakładów dla nieletnich, pla-
cówek opiekuńczo-wychowawczych i leczniczo-te-
rapeutycznych oraz zakładów penitencjarnych,
2) teoretyczne oraz praktyczne zaznajomienie apli-
kanta z zadaniami kuratora sądowego,
3) pogłębienie wiedzy aplikanta z zakresu metodyki
pracy kuratorskiej,
4) sprawdzenie przydatności aplikanta do wykony-
wania zawodu kuratora.
2. Kurator okręgowy określa ramowy plan przebie-
gu aplikacji kuratorskiej.
3. Aplikant kuratorski pozostaje pod patronatem
kuratora zawodowego wyznaczonego przez kierowni-
ka zespołu kuratorskiego.
4. Patron aplikanta kuratorskiego:
1) ustala w porozumieniu z kierownikiem zespołu plan
przebiegu aplikacji,
2) nadzoruje pracę aplikanta,
3) opiniuje aplikanta.
Art. 76. Aplikant kuratorski za naruszenie swoich
obowiązków ponosi odpowiedzialność porządkową al-
bo dyscyplinarną na zasadach obowiązujących kurato-
rów zawodowych.
Art. 77. Do aplikantów kuratorskich stosuje się od-
powiednio przepisy art. 14 ust. 1 i 6, art. 19 i 20.
Art. 78. 1. Aplikant kuratorski składa egzamin kura-
torski przed komisją egzaminacyjną.
2. Komisję egzaminacyjną powołuje prezes sądu
okręgowego.
Art. 79. 1. Komisja egzaminacyjna składa się z prze-
wodniczącego, którym jest prezes sądu okręgowego
bądź wyznaczony przez niego wiceprezes, oraz trzech
członków: sędziego, kuratora okręgowego i kuratora
zawodowego.
2. Prezes sądu okręgowego może powołać do skła-
du komisji inne osoby, które zawodowo zajmują się ku-
ratelą sądową, za ich zgodą — w liczbie nieprzekracza-
jącej połowy składu komisji określonego w ust. 1.
3. O składzie komisji egzaminacyjnej oraz terminie
i miejscu egzaminu przewodniczący zawiadamia człon-
ków komisji oraz podlegających egzaminowi aplikan-
tów co najmniej na miesiąc wcześniej.
Art. 80. 1. Egzamin kuratorski odbywa się w termi-
nie wyznaczonym przez przewodniczącego komisji eg-
zaminacyjnej, w miesiącu poprzedzającym upływ okre-
su aplikacji.
2. Egzamin pisemny odbywa się w obecności
i pod nadzorem co najmniej 2 członków komisji egza-
minacyjnej, a egzamin ustny — przed komisją egza-
minacyjną.
3. Stosuje się następującą skalę ocen:
1) pozytywne:
a) bardzo dobra,
b) dobra,
c) dostateczna,
2) niedostateczna.
4. W razie niedostatecznego wyniku egzaminu apli-
kant może przystąpić jeden raz do ponownego jego
składania, w ciągu 6 miesięcy od dnia egzaminu po-
przedniego.
Art. 81. 1. Egzamin pisemny polega na opracowa-
niu analizy akt sprawy oraz przygotowaniu stosowne-
go wniosku procesowego lub innego pisma, którego
przygotowanie należy do zadań kuratora sądowego.
2. Warunkiem dopuszczenia do egzaminu ustnego
jest uzyskanie pozytywnej oceny z egzaminu pisem-
nego.
Dziennik Ustaw Nr 98 7277 Poz. 1071
3. Egzamin ustny obejmuje sprawdzenie znajomo-
ści metodyki pracy kuratora sądowego, organizacji wy-
miaru sprawiedliwości, przepisów prawnych dotyczą-
cych działalności kuratorów sądowych oraz innych
wiadomości potrzebnych do wykonywania zawodu ku-
ratora sądowego.
4. Uchwały komisji egzaminacyjnej zapadają więk-
szością głosów, a w razie równej liczby głosów decy-
duje głos przewodniczącego.
5. Z przebiegu i wyników egzaminu sporządza się
protokół, który podpisują wszyscy członkowie komisji
egzaminacyjnej.
Art. 82. Wynagrodzenie przewodniczącego i człon-
ków komisji egzaminacyjnej jest równe wynagrodze-
niu przysługującemu przewodniczącemu i członkom
komisji egzaminacyjnej dla aplikantów sądowych.
Art. 83. Aplikant kuratorski jest obowiązany do:
1) uczestnictwa w szkoleniu:
a) teoretycznym, ze szczególnym uwzględnieniem
metodyki pracy kuratora sądowego, organizacji
wymiaru sprawiedliwości, przepisów prawnych
dotyczących działalności kuratorów sądowych
oraz innych wiadomości potrzebnych do wyko-
nywania zawodu kuratora sądowego,
b) praktycznym, ze szczególnym uwzględnieniem
udziału w rozprawach sądowych i w wysłuchi-
waniu nieletnich przez sędziego oraz pobytu
w placówkach, o których mowa w art. 3 ust. 1,
2) dokonywania oceny przebiegu spraw znajdujących
się w postępowaniu rozpoznawczym i wykonaw-
czym w ramach pracy zespołu,
3) zapoznania się z rejonem pracy kuratora — patrona
oraz zadaniami wynikającymi z jego zakresu czyn-
ności,
4) przyswojenia zasad prowadzenia dokumentacji ku-
ratorskiej,
5) nawiązywania kontaktów z instytucjami zajmujący-
mi się wychowaniem, profilaktyką i resocjalizacją,
6) zapoznawania się z organizacją i formami pracy
ośrodka kuratorskiego,
7) udziału w posiedzeniach zespołu i naradach orga-
nizowanych dla kuratorów sądowych,
8) wykonywania innych czynności zleconych przez
przełożonych.
Rozdział 7
Kuratorzy społeczni
Art. 84. 1. Do pełnienia funkcji kuratora społeczne-
go może być powołany ten, kto:
1) odpowiada warunkom określonym w art. 5 ust. 1
pkt 1—3,
2) posiada co najmniej wykształcenie średnie i do-
świadczenie w prowadzeniu działalności resocjali-
zacyjnej, opiekuńczej lub wychowawczej,
3) złożył informację z Krajowego Rejestru Karnego,
która jego dotyczy.
2. Kuratora społecznego powołuje, zawiesza w czyn-
nościach i odwołuje prezes sądu rejonowego na wnio-
sek kierownika zespołu.
3. Kurator społeczny pełni swą funkcję społecznie
w jednym zespole.
Art. 85. 1. Przed przystąpieniem do pełnienia funk-
cji kurator społeczny składa przed prezesem właściwe-
go sądu rejonowego w obecności kierownika zespołu
ślubowanie, określone w art. 6 ust. 1.
2. Z odebrania ślubowania sporządza się protokół,
który podpisują: składający ślubowanie, prezes sądu
rejonowego oraz kierownik zespołu.
Art. 86. Kuratora społecznego wpisuje się na listę
kuratorów przy prezesie sądu rejonowego.
Art. 87. 1. Zakres zadań kuratora społecznego okre-
śla kierownik zespołu w porozumieniu z wyznaczonym
kuratorem zawodowym, pod którego kierunkiem kura-
tor społeczny ma pracować.
2. Liczba dozorów lub nadzorów sprawowanych
przez kuratora społecznego nie powinna przekraczać 10.
3. Kuratorowi społecznemu w związku z wykony-
waniem czynności zleconych przez sąd lub kuratora za-
wodowego przysługują uprawnienia, o których mowa
w art. 9.
Art. 88. 1. Prezes sądu rejonowego odwołuje kura-
tora społecznego, jeżeli:
1) przestał odpowiadać warunkom określonym w art. 84
ust. 1,
2) złożył prośbę o zwolnienie go z powierzonej mu
funkcji.
2. W wypadkach określonych w ust. 1 nie jest wy-
magany wniosek kierownika zespołu.
3. Prezes sądu może odwołać kuratora społeczne-
go, jeżeli:
1) kurator nienależycie wypełnia powierzoną mu
funkcję,
2) wymagają tego względy organizacyjne.
4. Odwołanie kuratora społecznego powoduje jego
skreślenie z listy kuratorów społecznych.
Art. 89. Prezes sądu rejonowego na wniosek kie-
rownika zespołu zawiesza kuratora społecznego
w czynnościach, w razie wszczęcia przeciwko niemu
postępowania karnego, do czasu jego prawomocnego
rozstrzygnięcia.
Art. 90. 1. Prezes sądu rejonowego, na wniosek
kierownika zespołu, ustala i przyznaje kuratorowi spo-
łecznemu miesięczny ryczałt z tytułu zwrotu kosztów
ponoszonych w związku ze sprawowanym przez niego
Dziennik Ustaw Nr 98 7278 Poz. 1071
nadzorem lub dozorem, płatny do dnia 20 każdego
miesiąca.
2. Ryczałt za sprawowanie jednego dozoru lub nad-
zoru wynosi od 2% do 4% kwoty bazowej ustalonej dla
kuratorów zawodowych na podstawie przepisów
o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze
budżetowej.
3. W wypadku gdy ogłoszenie przepisów, o których
mowa w ust. 2, nastąpi po dniu 1 stycznia roku, które-
go dotyczy ustawa budżetowa, podstawę obliczenia
wynagrodzenia za okres od 1 stycznia do dnia ogłosze-
nia nowych przepisów stanowi kwota bazowa w wyso-
kości obowiązującej w grudniu roku poprzedniego.
4. Za przeprowadzenie wywiadu w postępowaniu
wykonawczym w sprawie nieobjętej dozorem lub nad-
zorem prezes sądu rejonowego przyznaje kuratorowi
społecznemu ryczałt z tytułu zwrotu kosztów w wyso-
kości 4% kwoty bazowej, o której mowa w ust. 2.
Art. 91. 1. Kuratorowi społecznemu przysługuje ry-
czałt za:
1) przeprowadzenie wywiadu środowiskowego okre-
ślonego w art. 214 § 1 Kodeksu postępowania kar-
nego,
2) przeprowadzenie wywiadu środowiskowego
w sprawach o unieważnienie małżeństwa, ustale-
nie istnienia lub nieistnienia małżeństwa, rozwód,
separację,
3) obecność przy kontaktach rodziców z dziećmi, usta-
lonych przez sąd opiekuńczy.
2. Ryczałt, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, wyno-
si 4%, a w wypadku określanym w ust. 1 pkt 3 — 10%
kwoty bazowej, o której mowa w art. 90 ust. 2.
3. Ryczałt, o którym mowa w ust. 1 i 2, przysługuje
również kuratorowi zawodowemu.
Rozdział 8
Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy
przejściowe i końcowe
Art. 92. W ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. — Ko-
deks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296,
z 1965 r. Nr 15, poz. 113, z 1974 r. Nr 27, poz. 157 i Nr 39,
poz. 231, z 1975 r. Nr 45, poz. 234, z 1982 r. Nr 11, poz. 82
i Nr 30, poz. 210, z 1983 r. Nr 5, poz. 33, z 1984 r. Nr 45,
poz. 241 i 242, z 1985 r. Nr 20, poz. 86, z 1987 r. Nr 21,
poz. 123, z 1988 r. Nr 41, poz. 324, z 1989 r. Nr 4, poz. 21
i Nr 33, poz. 175, z 1990 r. Nr 14, poz. 88, Nr 34, poz. 198,
Nr 53, poz. 306, Nr 55, poz. 318 i Nr 79, poz. 464,
z 1991 r. Nr 7, poz. 24, Nr 22, poz. 92 i Nr 115, poz. 496,
z 1993 r. Nr 12, poz. 53, z 1994 r. Nr 105, poz. 509,
z 1995 r. Nr 83, poz. 417, z 1996 r. Nr 24, poz. 110, Nr 43,
poz. 189, Nr 73, poz. 350 i Nr 149, poz. 703, z 1997 r.
Nr 43, poz. 270, Nr 54, poz. 348, Nr 75, poz. 471, Nr 102,
poz. 643, Nr 117, poz. 752, Nr 121, poz. 769 i 770,
Nr 133, poz. 882, Nr 139, poz. 934, Nr 140, poz. 940 i
Nr 141, poz. 944, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 117,
poz. 757, z 1999 r. Nr 52, poz. 532, z 2000 r. Nr 22,
poz. 269 i 271, Nr 48, poz. 552 i 554, Nr 55, poz. 665,
Nr 73, poz. 852, Nr 94, poz. 1037, Nr 114, poz. 1191
i 1193, Nr 122, poz. 1314, 1319 i 1322 oraz z 2001 r. Nr 4,
poz. 27, Nr 49, poz. 508, Nr 63, poz. 635 i Nr 98,
poz. 1069 i 1070) wprowadza się następujące zmiany:
1) po art. 561 dodaje się art. 561
1
w brzmieniu:
„Art. 561
1
. W sprawach, o których mowa
w art. 561, sąd może zarządzić przepro-
wadzenie przez kuratora sądowego wy-
wiadu środowiskowego w celu ustale-
nia warunków, w jakich żyją osoby ubie-
gające się o udzielenie zezwolenia.”;
2) po art. 565 dodaje się art. 565
1
w brzmieniu:
„Art. 565
1
. W sprawach, o których mowa
w art. 565, sąd może zarządzić przepro-
wadzenie przez kuratora sądowego wy-
wiadu środowiskowego w celu ustale-
nia warunków, w jakich żyją małżonko-
wie.”;
3) po art. 570 dodaje się art. 570
1
w brzmieniu:
„Art. 570
1
. Sąd opiekuńczy może zarządzić prze-
prowadzenie przez kuratora sądowego
wywiadu środowiskowego w celu usta-
lenia danych dotyczących małoletniego
i jego środowiska, a w szczególności
dotyczących zachowania się i warun-
ków wychowawczych małoletniego, sy-
tuacji bytowej rodziny, przebiegu nauki
małoletniego i sposobu spędzania cza-
su wolnego, jego kontaktów środowi-
skowych, stosunku do niego rodziców
lub opiekunów, podejmowanych od-
działywań wychowawczych, stanu
zdrowia i znanych w środowisku uzależ-
nień małoletniego.”
Art. 93. W ustawie z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosz-
tach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 24,
poz. 110, z 1982 r. Nr 31, poz. 215, z 1991 r. Nr 22,
poz. 93, z 1994 r. Nr 79, poz. 362, z 1996 r. Nr 34, poz. 146
i Nr 43, poz. 189, z 1997 r. Nr 41, poz. 255 i Nr 106,
poz. 678, z 2000 r. Nr 12, poz. 136, Nr 48, poz. 554
i Nr 120, poz. 1268 oraz z 2001 r. Nr 63, poz. 635 i Nr 98,
poz. 1069) w art. 4 w pkt 7 na końcu kropkę zastępuje
się przecinkiem i dodaje się pkt 8 w brzmieniu:
„8) ryczałty należne kuratorom sądowym za przepro-
wadzenie wywiadu środowiskowego w sprawach
o unieważnienie małżeństwa, ustalenie istnienia
lub nieistnienia małżeństwa, rozwód, separację
oraz za obecność przy kontaktach rodziców
z dziećmi, ustalonych przez sąd opiekuńczy.”
Art. 94. W ustawie z dnia 16 września 1982 r. o pra-
cownikach urzędów państwowych (Dz. U. z 2001 r.
Nr 86, poz. 953) w art. 44 skreśla się wyrazy „a także do
kuratorów zawodowych,”.
Art. 95. W ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. — Ko-
deks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 i Nr 128, poz. 840,
z 1999 r. Nr 64, poz. 729 i Nr 83, poz. 931 oraz z 2000 r.
Nr 48, poz. 548, Nr 93, poz. 1027 i Nr 116, poz. 1216)
w art. 115 w § 13 w pkt 3 skreśla się wyraz „zawodo-
wy”.
Dziennik Ustaw Nr 98 7279 Poz. 1071
Art. 96. W ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. — Ko-
deks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555,
z 1999 r. Nr 83, poz. 931 oraz z 2000 r. Nr 50, poz. 580,
Nr 62, poz. 717, Nr 73, poz. 852 i Nr 93, poz. 1027) wpro-
wadza się następujące zmiany:
1) w art. 214 w § 1 skreśla się wyraz „zawodowego”;
2) w art. 618 w § 1 w pkt 11 na końcu kropkę zastępu-
je się przecinkiem i dodaje się pkt 12 w brzmieniu:
„12) ryczałtu kuratora sądowego za przeprowadze-
nie wywiadu środowiskowego, o którym mo-
wa w art. 214 § 1.”
Art. 97. W ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. — Ko-
deks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557 i Nr 160,
poz. 1083, z 1999 r. Nr 83, poz. 931 oraz z 2000 r. Nr 60,
poz. 701, Nr 120, poz. 1268 i Nr 122, poz. 1318) w art. 176
wyrazy „Rada Ministrów” zastępuje się wyrazami „Mi-
nister Sprawiedliwości” oraz skreśla się wyrazy „orga-
nizację kuratorskiej służby sądowej,”.
Art. 98. 1. Kuratorzy zawodowi wykonujący dodatko-
we zatrudnienie zobowiązani są w terminie 3 miesięcy
od dnia wejścia w życie ustawy wystąpić do prezesa są-
du okręgowego o zgodę, o której mowa w art. 15 ust. 1.
2. W wypadku nieuzyskania zgody, o której mowa
w art. 15 ust. 1, kurator zawodowy, który nie zrezygno-
wał z dodatkowego zatrudnienia, zawiadamia nie-
zwłocznie o tym fakcie prezesa sądu okręgowego.
Art. 99. 1. Z dniem wejścia w życie ustawy kuratorzy
zawodowi, o których mowa w art. 7, uzyskują stopnie
służbowe odpowiednie do stanowiska, na które zostali
mianowani na podstawie dotychczasowych przepisów.
2. Z dniem wejścia w życie ustawy kuratorzy spo-
łeczni stają się kuratorami społecznymi w rozumieniu
niniejszej ustawy.
Art. 100. 1. Prezes sądu okręgowego w terminie
3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy zwołuje
pierwsze okręgowe zgromadzenie kuratorów w celu
powołania kuratora okręgowego w trybie określonym
w art. 36 ust. 1. Przewodniczącym pierwszego okręgo-
wego zgromadzenia kuratorów jest wyznaczony przez
prezesa sądu okręgowego kurator okręgowy.
2. Z dniem powołania kuratora okręgowego dotych-
czasowe powołanie kuratora okręgowego traci moc.
3. Prezes sądu okręgowego w terminie miesiąca od
dnia powołania kuratora okręgowego powoła kierow-
ników zespołów.
Art. 101. 1. W terminie 6 miesięcy od dnia wejścia
w życie ustawy kurator okręgowy zwołuje okręgowe
zgromadzenie kuratorów w celu wyboru członków są-
du dyscyplinarnego pierwszej instancji, kandydata na
członka sądu dyscyplinarnego drugiej instancji, wybo-
ru rzecznika dyscyplinarnego oraz delegata do Krajo-
wej Rady Kuratorów.
2. Krajowa Rada Kuratorów zbierze się w terminie
7 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Pierwsze-
mu posiedzeniu przewodniczy najstarszy wiekiem de-
legat.
Art. 102. Postępowania dyscyplinarne wszczęte,
lecz niezakończone prawomocnie przed wejściem
w życie ustawy, toczą się według przepisów dotychcza-
sowych.
Art. 103. 1. Stażyści kuratorscy z dniem wejścia
w życie ustawy stają się aplikantami kuratorskimi.
2. Stażysta kuratorski przyjęty na staż przed dniem
wejścia w życie ustawy nieposiadający wykształcenia,
o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4, lub posiadający
wykształcenie średnie może być mianowany kurato-
rem zawodowym.
Art. 104. Minister Sprawiedliwości określi, w dro-
dze zarządzenia, wzory legitymacji kuratora zawodo-
wego, aplikanta kuratorskiego oraz legitymacji kurato-
ra społecznego.
Art. 105. W sprawach nieuregulowanych w ustawie
do kuratorów zawodowych oraz aplikantów kurator-
skich stosuje się przepisy ustawy z dnia 26 czerwca
1974 r. — Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94,
Nr 106, poz. 668 i Nr 113, poz. 717, z 1999 r. Nr 99,
poz. 1152, z 2000 r. Nr 19, poz. 239, Nr 43, poz. 489,
Nr 107, poz. 1127 i Nr 120, poz. 1268 oraz z 2001 r. Nr 11,
poz. 84, Nr 28, poz. 301 i Nr 52, poz. 538).
Art. 106. Rada Ministrów określi, w drodze rozporzą-
dzenia, mnożniki wynagrodzenia zasadniczego kurato-
rów zawodowych, o których mowa w art. 14 ust. 7, w ta-
kiej wysokości, aby począwszy od dnia 1 stycznia 2002 r.
średnie wynagrodzenie zasadnicze kuratorów zawodo-
wych stanowiło nie mniej niż wynikające z mnożnika
1,8 kwoty bazowej, o której mowa w art. 14 ust. 1.
Art. 107. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycz-
nia 2002 r.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: A. Kwaśniewski

Strona korzysta z plików cookies